İhbar süresi nedir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, durumu karşı tarafa önceden bildirmek zorundadır. Bu bildirimin yapılması gereken süreye ihbar (bildirim) süresi denir. Süre, işçinin aynı işverendeki çalışma süresine göre 4857 sayılı İş Kanunu m.17'de belirlenmiştir:
| Aynı işverende çalışma süresi | İhbar süresi | Gün |
|---|---|---|
| Altı aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| Altı aydan bir buçuk yıla kadar | 4 hafta | 28 gün |
| Bir buçuk yıldan üç yıla kadar | 6 hafta | 42 gün |
| Üç yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Bu süreler en az sürelerdir; iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir. Hesaplayıcıya sözleşmenizdeki süreyi girerseniz yasal süreden uzun olanı esas alınır.
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
Bildirim süresine uyulmazsa, bu süreye ait ücret tutarında ihbar tazminatı ödenir. Tazminata esas ücret, ücrete ek olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin de eklendiği giydirilmiş brüt ücrettir (4857 m.17).
Brüt ihbar tazminatı = giydirilmiş aylık brüt ücret ÷ 30 × ihbar süresindeki gün sayısı
İhbar tazminatı gelir vergisine tabidir (GVK m.61). Vergi, çıkış ayına kadar o yıl oluşan kümülatif matrahın üzerine eklenerek hesaplanır; yılın son aylarında yüksek dilime girilebilir. Ayrıca binde 7,59 damga vergisi kesilir. Sigorta primi kesilmez.
Örnek ihbar tazminatı hesabı
1 Haziran 2023'te işe giren, 15 Eylül 2026'da bildirim süresi verilmeden işten çıkarılan ve giydirilmiş brüt ücreti 50.000 TL olan bir çalışanın kıdemi üç yılı aştığı için ihbar süresi 8 hafta, yani 56 gündür:
- Brüt ihbar tazminatı: 50.000 ÷ 30 × 56 = 93.333,33 TL
- Gelir vergisi (önceki 8 ayın matrahı 340.000 TL üzerine): 21.000,00 TL
- Damga vergisi: 708,40 TL
- Net ihbar tazminatı: 71.624,93 TL
Önceki aylarda oluşan matrah ve yılın ayı vergiyi değiştirir; hesaplayıcı bu matrahı girmediğiniz durumda aynı ücretle çalışılmış önceki ayları varsayar.
İhbar tazminatını kim öder?
- İşveren bildirimsiz feshederse: İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir; ödemezse ihbar tazminatı borçlu olur.
- İşçi bildirimsiz ayrılırsa: Bildirim süresine uymadan istifa eden işçi, bu sürenin ücreti tutarında tazminatı işverene öder.
- Haklı nedenle fesih: 4857 m.24 (işçinin) ve m.25 (işverenin) kapsamındaki haklı nedenlerle derhal fesihte bildirim süresi beklenmez ve ihbar tazminatı doğmaz.
İhbar süresinde iş arama izni
Bildirim süresi içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır; bu izin sırasında ücret kesilmez (4857 m.27). İşçi isterse bu saatleri birleştirip toplu kullanabilir.
Hesaplamanın kapsamı
Hesaplayıcı belirsiz süreli iş sözleşmeleri içindir. Kötü niyet tazminatı, iş güvencesi kapsamındaki boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı hesaplanmaz. Aynı fesihte kıdem tazminatı hakkınızı da kıdem tazminatı hesaplama aracıyla kontrol edin.